Moet een nieuwe manager de organisatie kennen?

Een vrouwelijke manager runt sinds kort een team van negen mannen. Zelf heeft ze een achtergrond in de sales; de mensen die ze aanstuurt, zijn onder anderen loodgieters en installateurs. Ze is aangenomen om haar leidinggevende capaciteiten, schrijft ze een adviseur van management-issues.com. Maar ze merkt dat ze niet serieus wordt genomen, omdat ze weinig verstand heeft van technische zaken. En eerlijk gezegd wil ze ook geen verstand krijgen van technische zaken.

Het zweet van de werkvloer
Moet je als leidinggevende de inhoud van het werk kennen? Het is een discussie die in Nederland heerst, sinds de burgemeester van Dordrecht, Ronald Barnell, vorige maand zijn mening over nieuwe politiechefs uitsprak.

Barnell ziet dat het bij veel zij-instromende politiechefs - uit het bedrijfsleven, de gezondheidszorg of overheidsbranche - ontbreekt aan praktijkervaring. Hij vraagt zich af hoe je een politieteam goed kunt aansturen als je nooit het zweet van een arrestant hebt geroken. En hij is van mening dat de manager die niet weet wat er speelt op de werkvloer uiteindelijk wrijving krijgt met zijn medewerkers.

Minder kandidaten
Houdt dit in dat een managementkandidaat uit dezelfde branche of sector moet komen als de werknemers die hij gaat begeleiden? Volgens managementadviseur Gerrit Jan Bezemer, voormalig bestuurder en algemeen directeur van diverse Rabobanken, zou dat het kandidatenbestand voor de functie van manager behoorlijk verkleinen.

'Ik zie een manager als een jongleur die meerdere ballen omhoog houdt. Hij moet van buiten naar binnen kunnen kijken; een visie over de toekomst van het bedrijf bepalen en een doel hebben waar hij op afkoerst. Daarnaast moet hij over het empatisch vermogen beschikken om mensen in beweging te krijgen.'

Volgens Bezemer kan een frisse blik bij zo'n functie van pas komen. Die ontbreekt eerder als je alleen maar leidinggevenden aanneemt die van binnen een bedrijf of branche komen. Daarbij: 'Een goede voetballer is niet per definitie een goede coach.'

Zwaar weer-fase
Of het beter is dat iemand van binnen of buiten komt, is ook afhankelijk van het soort manager dat nodig is, onderstreept Bezemer, en van de verschillende managementcycli. 'Je hebt de manager die een bedrijf opricht en doeners om zich heen verzamelt. En je hebt de manager die constant aan het netwerken is om te achterhalen wat zich binnen en buiten het bedrijf afspeelt. Ten slotte is er de 'breaker': iemand die in een 'zwaar weer-fase' met een stevig doel voor ogen het bedrijf laat overleven. Daarvoor heb je iemand nodig die niet voor de populariteitsprijs gaat.'

Van alles een beetje verstand
Aanvoelen, motiveren en sturen: dat is wat een manager moet doen, zegt de managementadviseur. Wie overal een beetje verstand van heeft, komt volgens hem een heel eind. 'Je kunt specialisten om je heen verzamelen die de inhoud van het werk kennen. Zo kun je snel achterhalen wat er op de werkvloer speelt, en hier waar nodig sturing aan geven. Het gaat erom dat je affiniteit met het product of de dienst van een organisatie hebt, en dit ook zichtbaar maakt.'

Dit sluit aan op wat Erik Jan van Dalen eerder tegen VKbanen zei, specialist in strategisch HRM-beleid bij TNO. Van Dalen vindt dat het voor een people manager voldoende zou moeten zijn om zich met vakmensen te omringen die de inhoud kennen: 'Leidinggeven op inhoud verdwijnt naar de achtergrond. Een goede leidinggevende kan naar mijn mening ook van buiten de organisatie komen. Als (people) manager moet je vooral durven en kunnen sturen op de loopbaan van mensen.'

Somber
De vrouw die negen mannen aanstuurt en niet bereid is haar technische kennis op te vijzelen, krijgt van de adviseur op management-isseus.com een communicatietip om haar medewerkers te overtuigen van het feit dat ze ook veel kan toevoegen met alleen haar relatiekennis. Maar bezoekers van de site denken er wat stelliger over:
'Je geeft toe dat je eigenlijk helemaal niet wil weten wat je collega's precies doen', schrijft een kritische bezoeker. 'Ik ben daarom ook niet verbaasd dat ze een somber beeld van je hebben.'